{"id":82748,"date":"2026-01-24T11:34:54","date_gmt":"2026-01-24T08:34:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=82748"},"modified":"2026-01-24T11:34:55","modified_gmt":"2026-01-24T08:34:55","slug":"uzmanlar-uyardi-plastisite-sagligi-tehdit-ediyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=82748","title":{"rendered":"Uzmanlar uyard\u0131: &#8220;Plastisite sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehdit ediyor&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Ac\u0131badem Bodrum Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman\u0131 Tu\u011f\u00e7e Arabal\u0131, modern ya\u015famda mutfaklar\u0131n vazge\u00e7ilmezleri aras\u0131nda yer alan plastik kap, tabak ve pi\u015firme gere\u00e7lerinin san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar masum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;\u00f6zellikle \u0131s\u0131, ya\u011f ve uzun s\u00fcreli temas durumlar\u0131nda ciddi sa\u011fl\u0131k riskleri olu\u015fturabilece\u011fini g\u00f6stermektedir&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>Hafif, ucuz, dayan\u0131kl\u0131 ve pratik olmalar\u0131 nedeniyle mutfakta; saklama kaplar\u0131ndan spatulalara, tabaklardan tencerelere kadar pek \u00e7ok alanda plastiklerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Ac\u0131badem Bodrum Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman\u0131 Tu\u011f\u00e7e Arabal\u0131, &#8220;Bu noktada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan kavram plastisite yani plastikle\u015fmedir. Plastisite, plastik \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011finde bulunan baz\u0131 kimyasallar\u0131n zamanla ve \u00f6zellikle \u0131s\u0131 etkisiyle g\u0131daya ge\u00e7mesi durumudur. Plastikler san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi tek bir maddeden olu\u015fmaz; esneklik, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve \u015fekil verilebilirlik kazand\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kimyasallar eklenir&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>S\u0131cak \u00e7orban\u0131n plastik kaba konmas\u0131, mikrodalgada plastik kap kullan\u0131m\u0131 veya plastik spatula ile s\u0131cak tencerenin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n kimyasal s\u0131z\u0131nt\u0131y\u0131 kat kat art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Arabal\u0131, &#8220;En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan kimyasallar\u0131n BPA (Bisfenol A), BPS ve BPF (BPA yerine kullan\u0131lan benzer maddeler), Fitalatlar, Stiren ve PFAS (sonsuz kimyasallar) oldu\u011funu s\u00f6yledi. Arabal\u0131, &#8220;Bu maddelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 endokrin bozucu olarak tan\u0131mlan\u0131r; yani hormon sistemini taklit edebilir, bask\u0131layabilir ya da dengesini bozabilir. \u00d6zellikle mutfakta risklidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc; s\u0131k s\u0131k y\u00fcksek \u0131s\u0131ya maruz kal\u0131rlar, ya\u011fl\u0131 ve asidik g\u0131dalarla temas ederler, uzun s\u00fcreli saklama yap\u0131l\u0131r, \u00e7izilme ve eskime ile kimyasal ge\u00e7i\u015f artar. \u00d6zellikle s\u0131cak \u00e7orban\u0131n plastik kaba konmas\u0131, mikrodalgada plastik kap kullan\u0131m\u0131 veya plastik spatula ile s\u0131cak tencerenin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, kimyasal s\u0131z\u0131nt\u0131y\u0131 kat kat art\u0131r\u0131r&#8221; uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<br \/>\n<br \/>Uzun s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fck dozda maruz kal\u0131nan plastik kaynakl\u0131 kimyasallar\u0131n neden olabilece\u011fi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 s\u0131ralayan Arabal\u0131, &#8220;Hormonal dengesizliklere, infertilite ve adet d\u00fczensizliklerine, ins\u00fclin direnci ve obeziteye, tiroid fonksiyon bozukluklar\u0131na, erken ergenlik ve meme-prostat gibi kanser t\u00fcrlerine neden olabilir. \u00d6zellikle bebekler, \u00e7ocuklar, gebeler ve emziren anneler i\u00e7in daha y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Yanl\u0131\u015f materyal se\u00e7imi, en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeme\u011fi bile riskli hale getirebilir&#8221;<br \/>\n<br \/>Tencere ve mutfak ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca pi\u015firme arac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Arabal\u0131, &#8220;Ayn\u0131 zamanda yedi\u011fimiz besinin kimyasal i\u00e7eri\u011fini do\u011frudan etkiler. Yanl\u0131\u015f materyal se\u00e7imi, en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeme\u011fi bile riskli hale getirebilir. \u00d6zellikle granit ve teflon (PTFE Kaplama) \u00fcr\u00fcnler \u00e7izildi\u011finde, y\u00fcksek \u0131s\u0131ya maruz kald\u0131\u011f\u0131nda toksik gaz ve par\u00e7ac\u0131k a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilir. Silikon \u00fcr\u00fcnlerde g\u00fcvenli kabul edilir ancak d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli silikonlar kimyasal sal\u0131n\u0131m yapabilir. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra eski, \u00e7izilmi\u015f plastik kaplar, melamin tabaklar (\u0131s\u0131da formaldehit salar), al\u00fcminyum tencereler (\u00f6zellikle asidik g\u0131dalarla) ve tek kullan\u0131ml\u0131k plastik tabak- bardaklardan uzak durulmal\u0131d\u0131r&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<br \/>\n<br \/>Plastik yerine mutfakta cam saklama kaplar\u0131, f\u0131r\u0131n kaplar\u0131 ve cam su \u015fi\u015felerinin tercih edilmesini s\u00f6yleyen Arabal\u0131, &#8220;Borosilikat cam \u00f6zellikle ani \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fimlerine kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. D\u00f6k\u00fcm tencereler, paslanmaz \u00e7elik \u00fcr\u00fcnler, kaplama olmayan seramikler de tercih edilebilir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Is\u0131 ile temas eden alanlarda plastikten uzak durmak en \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r&#8221;<br \/>\n<br \/>Plastik saklama kab\u0131 yerine cam\u0131n, stre\u00e7 film yerine balmumlu bezin, plastik su \u015fi\u015fesi yerine cam \u015fi\u015fe veya \u00e7elik termoslar\u0131n, plastik do\u011frama tahtas\u0131 yerine cam veya \u00e7elik kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n kimyasal maruziyeti ciddi \u015fekilde azaltaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Arabal\u0131, &#8220;Plastiklerin tamamen hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, \u0131s\u0131 ile temas eden alanlarda plastikten uzak durmak en \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmenin yaln\u0131zca yediklerimizden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Arabal\u0131, &#8220;Yeme\u011fimizi neyin i\u00e7inde pi\u015firdi\u011fimiz ve saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda beslenme ile ilgilidir. Uzun vadede hormon sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, kronik hastal\u0131k riskini azaltmak ve \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131 korumak i\u00e7in mutfakta daha bilin\u00e7li tercihler yapmak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r&#8221; diye konu\u015ftu.<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ac\u0131badem Bodrum Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzman\u0131 Tu\u011f\u00e7e Arabal\u0131, modern ya\u015famda mutfaklar\u0131n vazge\u00e7ilmezleri aras\u0131nda yer alan plastik kap, tabak ve pi\u015firme gere\u00e7lerinin san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar masum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;\u00f6zellikle \u0131s\u0131, ya\u011f ve uzun s\u00fcreli temas durumlar\u0131nda ciddi sa\u011fl\u0131k riskleri olu\u015fturabilece\u011fini g\u00f6stermektedir&#8221; dedi. Hafif, ucuz, dayan\u0131kl\u0131 ve pratik olmalar\u0131 nedeniyle mutfakta; saklama kaplar\u0131ndan spatulalara, tabaklardan tencerelere kadar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":82749,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-82748","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82748"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82750,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82748\/revisions\/82750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}