{"id":74908,"date":"2025-12-18T10:34:45","date_gmt":"2025-12-18T07:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=74908"},"modified":"2025-12-18T10:34:46","modified_gmt":"2025-12-18T07:34:46","slug":"cameli-pelemiri-bitki-literaturune-kazandirildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=74908","title":{"rendered":"&#8220;\u00c7ameli pelemiri&#8221; bitki literat\u00fcr\u00fcne kazand\u0131r\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Emekli Fen Bilgisi \u00d6\u011fretmeni R\u0131fat \u00d6zdemir\u2019in do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda dikkatini \u00e7eken pelemir bitkisinin yeni bir t\u00fcr oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ve Herbaryum Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibinin de\u011ferlendirmeleri sonucunda bitkiye,  &#8220;Cephalaria cameliensis&#8221;, T\u00fcrk\u00e7e olarak da &#8220;\u00c7ameli pelemiri&#8221; ismi verildi.<br \/>\n<br \/>T\u00fcrkiye floras\u0131, bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc dikkatli arazi ve laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sayesinde her y\u0131l yeni t\u00fcrlerle zenginle\u015fmeye devam ediyor. Bu ke\u015fiflerin en yenisi, Denizli\u2019nin do\u011faya sayg\u0131s\u0131yla bilinen sakin il\u00e7esi \u00c7ameli\u2019den geldi. Yakla\u015f\u0131k iki y\u0131ld\u0131r s\u00fcren Biyo\u00e7e\u015fitlilik Envanteri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda fark edilen ve detayl\u0131 incelemeleri tamamlanan bitki, Cephalaria cameliensis ad\u0131yla bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131ld\u0131.<br \/>\n<br \/>Bitkinin ke\u015fif s\u00fcrecini anlatan Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Yeni t\u00fcr ilk olarak, b\u00f6lgenin do\u011fas\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip eden ve arazi g\u00f6zlemleriyle \u00e7al\u0131\u015fmalara de\u011ferli katk\u0131lar sunan emekli \u00f6\u011fretmen R\u0131fat \u00d6zdemir taraf\u0131ndan fark edildi. Ard\u0131ndan Akdeniz \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Ramazan S\u00fcleyman G\u00f6kt\u00fcrk ile birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kapsaml\u0131 morfolojik de\u011ferlendirmeler, bitkinin mevcut t\u00fcrlerle \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fini ortaya koydu. T\u00fcr\u00fcn yak\u0131n akrabalar\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktalar\u0131 molek\u00fcler d\u00fczeyde netle\u015ftiren ISSR analizleri ise Mu\u011fla S\u0131tk\u0131 Ko\u00e7man \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Ergun Kaya taraf\u0131ndan titizlikle ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tamamlanmas\u0131yla birlikte t\u00fcr\u00fcn bilim i\u00e7in tamamen yeni oldu\u011fu kan\u0131tland\u0131 ve makale, taksonomi alan\u0131n\u0131n sayg\u0131n dergilerinden Phytotaxa\u2019da yay\u0131mlanarak uluslararas\u0131 literat\u00fcre girdi&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;T\u00fcr, yo\u011fun otlatma bask\u0131s\u0131 nedeniyle tehlikede&#8221;<br \/>\n<br \/>Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re Cephalaria cameliensis, yaln\u0131zca Denizli-\u00c7ameli ve Mu\u011fla-Fethiye aras\u0131nda yer alan dar bir co\u011frafyada, 1350-1850 metre aras\u0131ndaki habitatlarda yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steriyor. T\u00fcr\u00fcn genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, yaprak yap\u0131s\u0131 ve \u00e7i\u00e7ek \u00f6zellikleri; Cephalaria saldaensis, Cephalaria dirmilensis ve Cephalaria lycica gibi yak\u0131n t\u00fcrlerden belirgin farklar ta\u015f\u0131yor. Molek\u00fcler analizler de bu ayr\u0131m\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde destekleyerek t\u00fcr\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131z bir takson oldu\u011funu do\u011frulad\u0131. T\u00fcr\u00fcn ya\u015fam alan\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 ve b\u00f6lgede g\u00f6zlenen yo\u011fun otlatma bask\u0131s\u0131 nedeniyle, Cephalaria cameliensis\u2019in IUCN kriterlerine g\u00f6re \u2018Tehlikede (EN)\u2019 kategorisinde de\u011ferlendirilmesini \u00f6neriyoruz&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;\u00dclkemiz bu bitki i\u00e7in \u00f6nemli bir merkez&#8221;<br \/>\n<br \/>T\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyadaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na de\u011finen Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Cephalaria cinsi d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 100 t\u00fcr ile temsil edilen, Akdeniz Havzas\u0131\u2019ndan Orta Asya\u2019ya ve G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n Cape b\u00f6lgesine kadar uzanan geni\u015f bir yay\u0131l\u0131\u015fa sahip bir gruptur. T\u00fcrkiye ise bu cins i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7e\u015fitlenme merkezi olup, yak\u0131n d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015fmalarla birlikte en az 47 t\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 kesin olarak ortaya konmu\u015ftur; bu t\u00fcrlerin neredeyse yar\u0131s\u0131 endemiktir. Son tan\u0131mlanan Cephalaria cameliensis ve Cephalaria dumanii t\u00fcrlerinin de eklenmesiyle T\u00fcrkiye\u2019deki toplam Cephalaria t\u00fcr say\u0131s\u0131 49\u2019a y\u00fckselmi\u015f, b\u00f6ylece \u00fclkemizdeki endemik Cephalaria t\u00fcrlerinin say\u0131s\u0131 da 25\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu art\u0131\u015f, Anadolu\u2019nun cins i\u00e7indeki k\u00fcresel \u00f6nemi ve y\u00fcksek endemizm oran\u0131n\u0131 daha da belirgin h\u00e2le getirmektedir&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;\u00c7ameli, do\u011fas\u0131n\u0131 korumay\u0131 bilen, misafirperver insanlar\u0131yla her zaman yan\u0131m\u0131zda olan \u00f6zel bir il\u00e7e. Bu ke\u015fif, hem Anadolu\u2019nun e\u015fsiz ekolojik miras\u0131n\u0131 hem de yerel halk\u0131n duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilime nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini bir kez daha g\u00f6sterdi. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde sunduklar\u0131 desteklerden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00c7ameli Belediyesine ve Belediye Ba\u015fkan\u0131 Cengiz Arslan\u2019a te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. Do\u011fan\u0131n sakl\u0131 g\u00fczelliklerini g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karan bu t\u00fcr ke\u015fiflerin artmas\u0131, Anadolu biyotas\u0131n\u0131n hen\u00fcz ke\u015ffedilmeyi bekleyen zenginli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor&#8221; diye konu\u015ftu.<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emekli Fen Bilgisi \u00d6\u011fretmeni R\u0131fat \u00d6zdemir\u2019in do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda dikkatini \u00e7eken pelemir bitkisinin yeni bir t\u00fcr oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ve Herbaryum Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ekibinin de\u011ferlendirmeleri sonucunda bitkiye, &#8220;Cephalaria cameliensis&#8221;, T\u00fcrk\u00e7e olarak da &#8220;\u00c7ameli pelemiri&#8221; ismi verildi. T\u00fcrkiye floras\u0131, bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc dikkatli arazi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":74909,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-74908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74910,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74908\/revisions\/74910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}