S\u00fcrekli yorgunlu\u011fun bir te\u015fhis de\u011fil, sonu\u00e7 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Psikiyatri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Modern d\u00fcnyan\u0131n temposu, insan biyolojisinin kald\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 kadar h\u0131zl\u0131 ilerliyor. Bu nedenle yorgunluk, bug\u00fcn art\u0131k bir toplum meselesi haline geldi” dedi. Ya\u015far, sosyal medyay\u0131 s\u0131k\u00e7a kullananlarda g\u00f6r\u00fclen \u2018dijital t\u00fckenmi\u015flik\u2019 durumunu vurgulayarak, “Sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a anksiyete, depresyon, yorgunluk, t\u00fckenmi\u015flik hissi ve dikkat eksikli\u011fi de art\u0131yor” ifadelerini kulland\u0131.
\n
Modern \u00e7a\u011f insan\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla duyulan \u2018\u00e7ok yorgunum\u2019 serzeni\u015fine ili\u015fkin Medicana International \u0130zmir Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far de\u011ferlendirmelerde bulundu. Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “S\u00fcrekli yorgunluk bir te\u015fhis de\u011fil, bir sonu\u00e7tur. Arkas\u0131nda depresyondan kayg\u0131ya, uyku bozukluklar\u0131ndan i\u015f ya\u015fam\u0131n\u0131n bask\u0131lar\u0131na kadar uzanan geni\u015f bir neden yelpazesi vard\u0131r. Bunda modern ya\u015fam\u0131n ko\u015fturmacas\u0131, dijital y\u00fck ve pandemi sonras\u0131 d\u00f6nemin etkisi var. Ancak bu durum, \u00e7o\u011funlukla var olan depresyon, anksiyete, t\u00fckenmi\u015flik, uyku bozukluklar\u0131 gibi tan\u0131lar\u0131n yeni ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda daha yo\u011fun ya\u015fanmas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yorgunluk asl\u0131nda yeni bir tan\u0131mlama de\u011fil ama \u00e7a\u011f\u0131n yeni dili haline geldi” dedi. Ayr\u0131ca t\u00fckenmi\u015flik sendromuna da (burn-out) de\u011finen Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc bunu bir hastal\u0131k de\u011fil, i\u015f ya\u015fam\u0131na \u00f6zg\u00fc bir stres yan\u0131t\u0131 olarak s\u0131n\u0131flar. Enerji t\u00fckenmesi, i\u015fle duygusal uzakla\u015fma, mesleki verimlilikte azalma… G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki modern d\u00fcnyan\u0131n temposu, insan biyolojisinin kald\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 kadar h\u0131zl\u0131 ilerliyor. Bu nedenle \u2018yorgunluk\u2019 bug\u00fcn art\u0131k bir toplum meselesi haline geldi” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
En \u00e7ok dijital d\u00fcnya yoruyor
\n
Geli\u015fen teknolojiyle beraber bireylerin s\u00fcrekli olarak uyaranlara maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Bildirimler, mesajlar, aramalar, sosyal medyada kusursuz g\u00f6r\u00fcnen hayatlar, \u2018geride kal\u0131yorum\u2019 hissi, her an ula\u015f\u0131labilir olma beklentisi gibi durumlar ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda dijital t\u00fckenmi\u015flik veya sosyal medya yorgunlu\u011fu olarak adland\u0131r\u0131lan yeni bir tabloya neden oluyor. Yo\u011fun i\u015f temposu, \u015fehir ya\u015fam\u0131 ve dijital uyarana maruz kalmak, insan beynini y\u00fcksek alarm durumunda tutabilir. Bu da kronik strese neden olarak v\u00fccudun sempatik sinir sistemini s\u00fcrekli aktive eder. Kortizol ve adrenalin seviyelerinin y\u00fckselmesiyle bedeni s\u00fcrekli sava\u015f ya da ka\u00e7 halinde tutar. Bu durum biyolojik olarak \u2018allostatik y\u00fck\u2019 yani v\u00fccudun kronik stres kar\u015f\u0131s\u0131nda uyum sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken y\u0131pranma bedeli kavram\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. Kronik stres; otonom sinir sistemi ve inflamatuvar yan\u0131tlar\u0131 aktive ederek hem fiziksel hastal\u0131klara hem zihinsel yorgunlu\u011fa zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r” a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Sosyal medyay\u0131 yo\u011fun kullanan ki\u015filerde kayg\u0131 ve depresyonun yan\u0131 s\u0131ra yorgunluk belirtilerinin de g\u00f6zlemlendi\u011finin yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Di\u011fer bir a\u00e7\u0131dan bakacak olursak literat\u00fcrde \u2018sosyal medya yorgunlu\u011fu\u2019, \u2018teknostres\u2019, \u2018Fear of Missing Out (FoMO)\u2019 bir \u015feyleri ka\u00e7\u0131rma, geri kalma korkusu\u2019 gibi kavramlar art\u0131k ciddi \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. FoMO ve sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a anksiyete, depresyon belirtileri, yorgunluk ve t\u00fckenmi\u015flik hissi, dikkat eksikli\u011fi art\u0131yor” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Yava\u015flamak, hatta bazen durmak gerekiyor
\n
S\u00fcrekli yorgunlu\u011fun, bedenin ve zihnin alarm sistemi oldu\u011funu aktaran Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, bu noktada \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, ya\u015fam ritmini yeniden ayarlamakta ve gerekirse bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131ndan destek almakta oldu\u011funu vurgulad\u0131. \u00d6zellikle biraz yava\u015flaman\u0131n, gerekirse durman\u0131n ve dinlenmek gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: “Pandemi d\u00f6neminden sonra artan ekran s\u00fcresi, \u00f6zellikle gen\u00e7lerde ve \u00e7al\u0131\u015fanlarda uyku bozuklu\u011fu, daha az hareket etti\u011fimiz daha \u00e7ok oturdu\u011fumuz bir ya\u015fam, anksiyete ve \u00f6zg\u00fcven sorunlar\u0131 ile ili\u015fkilendiriliyor. Bu nedenle art\u0131k dijital hijyen \/ dijital detoks \u00f6nerilerini daha aktif \u015fekilde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flad\u0131. Dijital detoks, zaman y\u00f6netimi ve s\u0131n\u0131r koymak, yorgunluk ya da t\u00fckenmi\u015flik hissine iyi gelebilir. Bu davran\u0131\u015flar, zihinsel yorgunlu\u011fu azaltmada bilimsel olarak kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve son derece etkilidir. S\u0131n\u0131r koyma becerisi t\u00fckenmi\u015flikten korunman\u0131n en \u00f6nemli arac\u0131d\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n taleplerine veya i\u015f y\u00fck\u00fcne \u2018hay\u0131r\u2019 diyebilme becerisi, ki\u015fisel zaman\u0131 ve enerjiyi korur. S\u0131n\u0131r koymak, sadece ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, ki\u015finin kendi m\u00fckemmeliyet\u00e7i i\u00e7 sesine de s\u0131n\u0131r koymay\u0131 kapsamal\u0131d\u0131r. Dijital detoksta ise \u00f6zellikle yatmadan bir saat \u00f6nce t\u00fcm ekranlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, beynin uyku hormonu olan melatonin salg\u0131lamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Belirlenen saatlerde bildirimleri kapatmak, s\u00fcrekli tetikte olma h\u00e2lini azaltabilir. Zaman y\u00f6netimini ise sadece g\u00f6revlerin listelenmesi olarak de\u011ferlendirmeyin. G\u00fcn i\u00e7inde enerjinin y\u00fcksek oldu\u011fu saatleri belirleyip en zorlu bili\u015fsel g\u00f6revleri bu saatlere yaparak, bili\u015fsel t\u00fckenmeyi \u00f6nleyebilirsiniz.”<\/p>\n
An\u0131 ya\u015famaya odaklan\u0131n
\n
Yorgunluk ve t\u00fckenmi\u015flik halinden korunman\u0131n yollar\u0131na de\u011finen Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: “Herkesin uygulayabilece\u011fi stratejilerden biri fark\u0131ndal\u0131k (mindfulness) ve nefes egzersizleridir. An\u0131 ya\u015famaya odaklanmak, zihnin s\u00fcrekli ge\u00e7mi\u015f kayg\u0131lar\u0131 veya gelecek endi\u015feleri aras\u0131nda dola\u015fmas\u0131n\u0131 azaltabilir. D\u00fczenli diyafram nefesi, otonom sinir sistemini dengeleyerek dinlenme ve sindirimden sorumlu parasempatik sistemi aktive eder. Enerjiyi t\u00fcketen de\u011fil, anlam ve ama\u00e7 katan aktivitelere zaman ay\u0131rmak. Aile, arkada\u015f, meslekta\u015flarla biraraya gelme, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fckenmi\u015flik riskini azaltan en g\u00fc\u00e7l\u00fc fakt\u00f6rlerden biridir. Kendine kar\u015f\u0131 nazik olmak ve hatal\u0131 oldu\u011funda veya zorland\u0131\u011f\u0131nda kendini yarg\u0131lamak yerine destek olmak m\u00fckemmeliyet\u00e7ilikle m\u00fccadelede en etkili ara\u00e7t\u0131r.”
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u00fcrekli yorgunlu\u011fun bir te\u015fhis de\u011fil, sonu\u00e7 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Psikiyatri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Modern d\u00fcnyan\u0131n temposu, insan biyolojisinin kald\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 kadar h\u0131zl\u0131 ilerliyor. Bu nedenle yorgunluk, bug\u00fcn art\u0131k bir toplum meselesi haline geldi” dedi. Ya\u015far, sosyal medyay\u0131 s\u0131k\u00e7a kullananlarda g\u00f6r\u00fclen \u2018dijital t\u00fckenmi\u015flik\u2019 durumunu vurgulayarak, “Sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a anksiyete, depresyon,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":74471,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-74470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74470"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74472,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74470\/revisions\/74472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}