{"id":72182,"date":"2025-12-05T11:34:53","date_gmt":"2025-12-05T08:34:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=72182"},"modified":"2025-12-05T11:34:54","modified_gmt":"2025-12-05T08:34:54","slug":"tonyukuk-tamgasi-ve-mogol-ulzii-isareti-ayni-yapida-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=72182","title":{"rendered":"Tonyukuk tamgas\u0131 ve Mo\u011fol ulzii i\u015fareti ayn\u0131 yap\u0131da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>DEN\u0130ZL\u0130 (\u0130HA) \u2013 Ayaz bin Abdullah el \u015eahabi taraf\u0131ndan 1230\u2019da in\u015fa edilen \u00c7ardak Kervansaray\u0131, \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Mo\u011fol Ulzii motifi ve Tonyukuk tamgas\u0131yla dikkatleri yeniden \u00fczerine \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Denizli\u2019nin \u00c7ardak \u0130l\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan ve 13. y\u00fczy\u0131lda Sel\u00e7uklu mimarisinin \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri olarak kabul edilen \u00c7ardak Kervansaray\u0131, \u00fczerinde yer alan s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 tamgalarla yeniden g\u00fcndemde. 1230 y\u0131l\u0131nda Ayaz bin Abdullah el \u015eahabi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan tarihi han\u0131n duvarlar\u0131nda hem Mo\u011fol Ulzii tamgas\u0131 hem de Tonyukuk Yaz\u0131t\u0131nda g\u00f6r\u00fclen T\u00fcrk tamgas\u0131n\u0131n tespit edilmesi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n dikkatini \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar \u00dcmit \u015e\u0131rac\u0131, iki tarihi sembol\u00fcn ayn\u0131 yap\u0131da bulunmas\u0131n\u0131n, T\u00fcrk ve Mo\u011fol k\u00fclt\u00fcrlerinin Sel\u00e7uklu co\u011frafyas\u0131ndaki etkile\u015fimine dair benzersiz bir bulgu oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. \u015e\u0131rac\u0131, &#8220;Kervansaray\u0131n giri\u015f cephesinde yer alan en dikkat \u00e7ekici i\u015faretlerden biri, Mo\u011fol k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u2018\u00d6lzii\u2019 ad\u0131yla bilinen Ulzii tamgas\u0131. Mo\u011folcada \u2018u\u011fur, talih, bereket, kut\u2019 anlam\u0131na gelen bu i\u015faret; Mo\u011fol, Buryat, Tuva ve Altay topluluklar\u0131nda s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tamgan\u0131n bir Sel\u00e7uklu kervansaray\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n, ticaret yollar\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimlerin somut bir g\u00f6stergesi oldu\u011funu hat\u0131rlatan \u015e\u0131rac\u0131, \u2018Sonsuzluk d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc and\u0131ran bu kadim motifin anlamlar\u0131 aras\u0131nda, zarardan korunma, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzak kalma, hayat\u0131n kesintisiz devam\u0131, uyum ve dengeli ili\u015fki, \u015fans ve bereket gibi temalar bulunuyor. Kervansarayda bulunan bir di\u011fer sembol ise Orhun Yaz\u0131tlar\u0131\u2019n\u0131n bilge veziri Tonyukuk\u2019un boyuna ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen tamga. Ayn\u0131 i\u015faret, bug\u00fcn Mo\u011folistan\u2019daki Bilge Tonyukuk An\u0131t\u0131 \u00fczerinde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu i\u015faret, T\u00fcrk tarihinin en \u00f6nemli devlet adamlar\u0131ndan biri olan Bilge Tonyukuk\u2019un k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131n Anadolu\u2019ya kadar ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu ke\u015fif, T\u00fcrk tamgalar\u0131 ile Mo\u011fol sembollerinin Sel\u00e7uklu d\u00f6neminde ayn\u0131 mimari mek\u00e2nda yer almas\u0131n\u0131n ilk \u00f6rneklerinden biri olabilir.&#8221; Dedi. \u00c7ardak Kervansaray\u0131 \u00fczerindeki tamgalar\u0131n, T\u00fcrk-Mo\u011fol ili\u015fkilerinin Sel\u00e7uklu d\u00f6nemindeki yans\u0131malar\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. Yap\u0131n\u0131n \u00fczerindeki kabartmalar ve sembollerle ilgili yeni bir inceleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flat\u0131lmas\u0131 bekleniyor. Uzmanlara g\u00f6re, bu i\u015faretlerin birlikte bulunmas\u0131 yaln\u0131zca k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimin de\u011fil, ayn\u0131 d\u00f6nemde ticaret yollar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve bereketi i\u00e7in yap\u0131lan rit\u00fcellerin de izlerini ta\u015f\u0131yor olabilir&#8221; dedi.<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DEN\u0130ZL\u0130 (\u0130HA) \u2013 Ayaz bin Abdullah el \u015eahabi taraf\u0131ndan 1230\u2019da in\u015fa edilen \u00c7ardak Kervansaray\u0131, \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Mo\u011fol Ulzii motifi ve Tonyukuk tamgas\u0131yla dikkatleri yeniden \u00fczerine \u00e7ekti. Denizli\u2019nin \u00c7ardak \u0130l\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bulunan ve 13. y\u00fczy\u0131lda Sel\u00e7uklu mimarisinin \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri olarak kabul edilen \u00c7ardak Kervansaray\u0131, \u00fczerinde yer alan s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 tamgalarla yeniden g\u00fcndemde. 1230 y\u0131l\u0131nda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":72183,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72184,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72182\/revisions\/72184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}