{"id":71441,"date":"2025-12-02T11:34:53","date_gmt":"2025-12-02T08:34:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=71441"},"modified":"2025-12-02T11:34:54","modified_gmt":"2025-12-02T08:34:54","slug":"aydinin-beybabasinin-mezari-105-yil-sonra-aciga-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=71441","title":{"rendered":"Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u2018Beybaba\u2019s\u0131n\u0131n mezar\u0131 105 y\u0131l sonra a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Ayd\u0131n\u2019da halk aras\u0131nda \u2018Beybaba\u2019 olarak tan\u0131nan \u2018Kerimi\u2019 mahlasl\u0131 Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin mezar\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 105 y\u0131l sonra ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n\u2019da uzun y\u0131llard\u0131r mezar\u0131n\u0131n yeri tam olarak bilinmeyen ve halk aras\u0131nda &#8220;Beybaba&#8221; olarak tan\u0131nan Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin mezar\u0131, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. 1851\u2019de \u0130stanbul\u2019da do\u011fan Kerimi, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde \u00fcst d\u00fczey memur olarak g\u00f6rev yapt\u0131 ve ya\u015fam\u0131n\u0131n son 20 y\u0131l\u0131n\u0131 Ayd\u0131n\u2019da ge\u00e7irdi. Ayn\u0131 zamanda \u015fair olarak da tan\u0131nan Kerimi, \u00e7ok say\u0131da da divan eseri b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Yunan i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda Ayd\u0131n\u2019daki kona\u011f\u0131 yak\u0131lan ve bir\u00e7ok eseri kaybolan Kerimi\u2019nin bug\u00fcne kadar 180\u2019e yak\u0131n eseri topland\u0131. Bu zamana kadar bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma ve yaz\u0131lar\u0131nda Kerimi\u2019nin \u015fairli\u011fi ve eserlerine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131 bilinirken, y\u0131llard\u0131r mezar\u0131n\u0131n yerine y\u00f6nelik detayl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmad\u0131. Bug\u00fcne kadar elde edilen bilgilere g\u00f6re Kerimi\u2019nin mezar\u0131n\u0131n, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin bah\u00e7esindeki bir incir a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6ylenirken, tam anlam\u0131nda tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve evin konumu bilinmiyordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Yazar Selman Girito\u011flu ve Tarih\u00e7i Dr. Hilmi Ana\u00e7, yollar\u0131n\u0131n kesi\u015fmesinin ard\u0131ndan yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonras\u0131nda Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin (Kerimi) evinin konumunu tespit ederek mezar\u0131n\u0131 105 y\u0131l sonra ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Kerimi\u2019nin 3. ku\u015faktan torununa ula\u015f\u0131lan Ana\u00e7 ve Girito\u011flu, Ayd\u0131n\u2019\u0131n Beybabas\u0131 olarak tan\u0131nan As\u0131m Kerimi\u2019nin mezar\u0131n\u0131n tescillenmesini istiyor.<\/p>\n<p>&#8220;Kendi k\u00f6klerimi ararken b\u00f6yle bir yolculu\u011fum ba\u015flad\u0131 &#8221;<br \/>\n<br \/>As\u0131m Kerimi\u2019ye kadar uzanan yolculu\u011funu anlatan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar Selman Girito\u011flu; &#8220;Kendi ailemin seceresini ara\u015ft\u0131r\u0131yordum ve Denizli\u2019deki b\u00fcy\u00fck dedemizin mezar\u0131n\u0131 bulduktan sonra da en b\u00fcy\u00fck dedemizin kim oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. Dedemi ara\u015ft\u0131r\u0131rken de tevafuk olarak As\u0131m Kerimi Baba\u2019y\u0131 \u00f6\u011frendik. Benim b\u00fcy\u00fck dedemin ad\u0131n\u0131n da As\u0131m Baba oldu\u011funu \u00f6\u011frenince merak ettim. B\u00fcy\u00fck dedem As\u0131m Baba 1900 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015f, As\u0131m Kerimi Baba da 1900 y\u0131llar\u0131na kadar hem Denizli\u2019de ikamet etmi\u015f hem de hem de memuriyetini burada devam ettiriyor. Bunun \u00fczerine ben de As\u0131m Kerimi Baba\u2019y\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131m ve mezar\u0131n\u0131n Ayd\u0131n\u2019da oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Ama mezar\u0131n da nerede oldu\u011fu tam bilinmiyor. Sadece bir evinin bah\u00e7esinde oldu\u011fundan bahsediliyordu. Ayd\u0131n\u2019da da benim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m yoktu. Bunun \u00fczerine sosyal medyan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kulland\u0131m ve ara\u015ft\u0131r\u0131rken Hilmi Hocam ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Daha sonra irtibata ge\u00e7erek durumu anlatt\u0131m kendisine. O da sa\u011f olsun ilgilendi ve yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda mezar\u0131n yerini tespit etti. Ayd\u0131n\u2019\u0131n sevilen isimlerinden olan Dr. Bedri Noyan da zaman\u0131nda As\u0131m Kerimi\u2019nin hayat\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bir\u00e7ok eserini bir araya getirmi\u015f. As\u0131m Kerimi\u2019nin 180\u2019e yak\u0131n divan\u0131 olu\u015fturuldu. Ben de bu eserleri bir araya getirebilmek, birka\u00e7 elle tutulur belgeyi bulmak i\u00e7in Ayd\u0131n\u2019a geldim. Hilmi Hocam\u0131z\u0131n deste\u011fiyle aile b\u00fcy\u00fckleri ile irtibat kurduk. Kerimi baban\u0131n 3. ku\u015faktan torunu Nusret \u00d6zkan An\u0131l Amca\u2019ya ula\u015ft\u0131k. Onunla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck ve mezar\u0131 yerinde g\u00f6rd\u00fck. As\u0131m Kerimi\u2019nin vefat\u0131nda Ayd\u0131n, Yunan i\u015fgali alt\u0131ndaym\u0131\u015f. 1920\u2019de vefat etmi\u015f. O d\u00f6nemde buralar tam bir karma\u015fa i\u00e7erisindeymi\u015f ve evinin bah\u00e7esinin de m\u00fcsait olmas\u0131 sonucunda oraya defnetmi\u015fler. Bizler de bu miras\u0131 kendimize misyon edindik. Resmi kaynaklara g\u00f6re \u015fu an orada bir mezar yok. Amac\u0131m\u0131z da As\u0131m Kerimi Baba\u2019n\u0131n mezar\u0131n\u0131n tescillenmesi. Ayd\u0131n\u2019da da \u00e7ok bilinmiyor As\u0131m Kerimi. Bu zat Ayd\u0131n\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f ve bir\u00e7ok ki\u015fiye yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f. Ayd\u0131n\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fatmak i\u00e7in de \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olan bir ki\u015fi. O d\u00f6nemde de Ayd\u0131n\u2019da \u2018Beybaba\u2019 olarak sevilen kanaat \u00f6nderi bir ki\u015fiymi\u015f Mustafa As\u0131m Efendi. \u2018Kerimi\u2019 ise onun mahlas\u0131. \u0130stanbul\u2019da 1851 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015f ve \u00e7ok gen\u00e7 ya\u015fta memurlu\u011fa atanm\u0131\u015f. S\u0131ras\u0131yla bir \u00e7ok ilde g\u00f6rev yapm\u0131\u015f. Denizli\u2019de g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 esnada Denizli\u2019nin \u00f6nde gelen ailelerinden olan Sara\u00e7zade\u2019lerin k\u0131z\u0131 Fitnat Han\u0131mla evlenerek hayat\u0131n\u0131 kuruyor. Son g\u00f6rev yeri Ayd\u0131n\u2019da da \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son 20 y\u0131l\u0131n\u0131 tamaml\u0131yor. Kendi k\u00f6klerimi ararken b\u00f6yle bir yolculu\u011fum ba\u015flad\u0131 ve \u00e7ok anlaml\u0131 bir amaca hizmet edece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ayd\u0131n\u2019\u0131n Beybabas\u0131\u2019n\u0131n mezar\u0131n\u0131n tescillenmesini istiyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Bizi defineci zannettiler&#8221;<br \/>\n<br \/>Mezar\u0131n bulunmas\u0131na y\u00f6nelik yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinden bahseden Tarih\u00e7i Dr. Hilmi Ana\u00e7 ise &#8220;Ayd\u0131n \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Selman Bey ile yollar\u0131m\u0131z kesi\u015fti ve durumu anlatt\u0131. Daha \u00f6nce de As\u0131m Kerimi\u2019yi sormu\u015flard\u0131 bana fakat saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapmam\u0131\u015ft\u0131m. Selman Bey\u2019in de anlatmas\u0131 \u00fczerine saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131na ba\u015flad\u0131m. Mahallenin kanaat \u00f6nderi isimlerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm, b\u00fcy\u00fcklerimizle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Hatta ilk ba\u015flarda bizi defineci zannettiler. Ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya\u015fl\u0131 bir amcam\u0131z ile konu\u015ftuk. O da mezar\u0131n bah\u00e7edeki incir a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yledi. Oraya gidince biz \u015fok olduk. \u0130ki tane mezar\u0131n, yan yana ve incir a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce ve eldeki verilerle de uyu\u015funca tespit etmi\u015f olduk. Daha sonra Selman Bey ile irtibata ge\u00e7tim. Bir ev buldum ve anlat\u0131lanlara uyuyor, gel dedim. Hocam gelene kadar ben de daha detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve As\u0131m Kerimi Baba hakk\u0131nda devasa bir ge\u00e7mi\u015f ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ayd\u0131n\u2019da \u00e7ok sevilen bir adamm\u0131\u015f. Daha detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yaparken Sicill-i Osman\u00ee Zeyli\u2019de kayd\u0131n\u0131 buldum. Burada Osmanl\u0131\u2019daki memurlar\u0131n biyografileri bulunur. Bir bakt\u0131k ki, kar\u015f\u0131m\u0131zda \u0130stanbul beyefendisi, Frans\u0131zca bilen ve do\u011fu-bat\u0131 dillerine hakim bir insan. B\u00f6yle bir insan\u0131n Ayd\u0131n\u2019a gelip, Ayd\u0131n\u2019da tutulmas\u0131 bence \u00e7ok \u00f6nemli. Ben tabi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ma devam ettim. Daha sonra teyit etmek amac\u0131yla devlet y\u0131ll\u0131klar\u0131na bakt\u0131m ve 1910 y\u0131l\u0131nda Devlet Saln\u00e2mesi\u2019nde ismini buldum. Telgraf ve Posta M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mustafa As\u0131m Efendi diye ismi Ayd\u0131n Sanca\u011f\u0131\u2019nda ge\u00e7iyor, memur listesinde. Ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin ismi devlet y\u0131ll\u0131klar\u0131nda ge\u00e7iyor. 1895\u2019ten 1910 y\u0131llar\u0131na kadar Ayd\u0131n\u2019da faal, tan\u0131nan sevilen birisiymi\u015f. Sonra ara\u015ft\u0131rmalara devam ettim. Kemal \u00d6zkaynak\u2019\u0131n Ayd\u0131n \u015eairleri ve M\u00fcellifleri kitab\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Burada As\u0131m Kerimi Baba ile ilgili bilgi var m\u0131 diye bakt\u0131m ve ciddi bilgilere ula\u015ft\u0131m. 1944 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lan bu kitapta da biyografi bilgileri vard\u0131. Benim ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m bilgilerle de \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyordu&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Tescillenmezse mezar\u0131n izleri sonsuza kadar yok olur&#8221;<br \/>\n<br \/>Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin Ayd\u0131n\u2019da \u015fair olarak da olgun d\u00f6nemlerini ge\u00e7irdi\u011fini ifade eden Dr. Ana\u00e7; &#8220;En g\u00fczel divanlar\u0131n\u0131 Ayd\u0131n\u2019da yaz\u0131yor. Ama bu divanlar\u0131n\u0131n B\u00fcy\u00fck Ayd\u0131n Yang\u0131n\u0131\u2019nda yand\u0131\u011f\u0131 kaynaklara ge\u00e7iyor. As\u0131m Baba\u2019n\u0131n Ayd\u0131n\u2019da \u00e7ok sevildi\u011fini, kendisinin Beybaba olarak tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Yani ta\u015fradaki halk\u0131n, O\u2019nu bir abi, bir kanaat \u00f6nderi gibi sevip sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenmi\u015f olduk. Bahsetti\u011fimiz zat, Ayd\u0131n\u2019\u0131n Beybabas\u0131. O kadar sevilen bir insan. Bu arada Selman Bey ile evi kontrol etti\u011fimizde aileye de ula\u015ft\u0131k. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ku\u015faktan torunu Nusret Beyefendi\u2019ye de ula\u015ft\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Bu mezar\u0131n tescil edilmesi gerekti\u011fini kendisine de s\u00f6yledik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mezar tescil edilmez ise yar\u0131n bir g\u00fcn buraya bir beton d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, yol ge\u00e7er ve bu mezar\u0131n izleri sonsuza kadar yok olur. Selman Bey ile birlikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ara\u015ft\u0131rmalar neticesinde As\u0131m Kerimi Baba\u2019n\u0131n mezar\u0131n\u0131 105 y\u0131l sonra net olarak ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduk ve tescillenmesini istiyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayd\u0131n\u2019da halk aras\u0131nda \u2018Beybaba\u2019 olarak tan\u0131nan \u2018Kerimi\u2019 mahlasl\u0131 Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin mezar\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 105 y\u0131l sonra ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ayd\u0131n\u2019da uzun y\u0131llard\u0131r mezar\u0131n\u0131n yeri tam olarak bilinmeyen ve halk aras\u0131nda &#8220;Beybaba&#8221; olarak tan\u0131nan Mustafa As\u0131m Efendi\u2019nin mezar\u0131, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. 1851\u2019de \u0130stanbul\u2019da do\u011fan Kerimi, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde \u00fcst d\u00fczey memur olarak g\u00f6rev yapt\u0131 ve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-71441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71441"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71443,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71441\/revisions\/71443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}