{"id":69521,"date":"2025-11-23T10:15:16","date_gmt":"2025-11-23T07:15:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=69521"},"modified":"2025-11-23T10:15:16","modified_gmt":"2025-11-23T07:15:16","slug":"metabolizma-kilo-sorunundan-cok-daha-fazlasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=69521","title":{"rendered":"Metabolizma, kilo sorunundan \u00e7ok daha fazlas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6zellikle kilo alma verme dengesiyle ili\u015fkilendirilen \u2018metabolizma\u2019 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n temel ta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Metabolizman\u0131n kamuoyunda bilinen alg\u0131s\u0131ndan daha fazlas\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Endokrinoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;Metabolizma; v\u00fccudumuzun enerji \u00fcretimi, besinlerin i\u015flenmesi, h\u00fccre yenilenmesi ve ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcren t\u00fcm biyokimyasal s\u00fcre\u00e7lerin genel ad\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi metabolizmay\u0131 sadece \u2019kilo al\u0131p verme h\u0131z\u0131\u2019 olarak bilse de bu olduk\u00e7a dar bir tan\u0131md\u0131r. E\u011fer altta yatan bir hastal\u0131k yoksa ve ki\u015fi de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131ksa, do\u011fru ya\u015fam tarz\u0131 d\u00fczenlemeleri ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli \u00e7al\u0131\u015fan bir metabolizmaya sahip olmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221; mesaj\u0131n\u0131 verdi.<br \/>\n<br \/>Modern hayat \u00e7o\u011fu zaman insan\u0131n kendini ihmal etmesine ve de sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam dengesinin bozulmas\u0131na neden olabiliyor. Hal b\u00f6yle olunca sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlere ba\u015fvuruyor, bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olabiliyor, baz\u0131lar\u0131nda olunam\u0131yor. Bu noktada sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam i\u00e7in insan\u0131n ilk olarak neyi d\u00fczenlemesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda bilgi veren Medicana International \u0130zmir Hastanesi Endokrinoloji Uzman\u0131 Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, metabolizma kavram\u0131n\u0131 ele ald\u0131. Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;Metabolizma; v\u00fccudumuzun enerji \u00fcretimi, besinlerin i\u015flenmesi, h\u00fccre yenilenmesi ve ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcren t\u00fcm biyokimyasal s\u00fcre\u00e7lerin genel ad\u0131d\u0131r. Nefes al\u0131rken, y\u00fcr\u00fcrken, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken hatta uyurken bile metabolizma aktif olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi metabolizmay\u0131 sadece &#8220;kilo al\u0131p verme h\u0131z\u0131&#8221; olarak bilse de bu olduk\u00e7a dar bir tan\u0131md\u0131r. Ger\u00e7ekte metabolizma; enzimlerin, hormonlar\u0131n ve h\u00fccrelerin uyumla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok say\u0131da kimyasal reaksiyonun toplam\u0131d\u0131r. Metabolizma h\u0131z\u0131; ya\u015f, cinsiyet, genetik yap\u0131, beslenme d\u00fczeni, kas k\u00fctlesi, fiziksel aktivite d\u00fczeyi gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6rden etkilenir. Metabolizman\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 do\u011frudan \u00f6l\u00e7en net bir test olmamakla birlikte, metabolizma yava\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenildi\u011finde ins\u00fclin, tiroit ve cinsiyet hormonlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 hormonlara bak\u0131labilir&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>Metabolizman\u0131n; hormonlar, genetik yap\u0131, ya\u015fam tarz\u0131, beslenme d\u00fczeni ve psikoloji durumlar\u0131n ortak yans\u0131mas\u0131 oldu\u011funu aktaran Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir metabolizma i\u00e7in gerekenleri s\u0131ralad\u0131. Do\u011fru ya\u015fam tarz\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerle sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli \u00e7al\u0131\u015fan bir metabolizmaya sahip olunabilece\u011fini aktaran Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir metabolizma i\u00e7in; d\u00fczenli uyku, \u00fc\u00e7 ana, iki ara \u00f6\u011f\u00fcn \u015feklinde dengeli beslenme, d\u00fczenli fiziksel aktivite, yeterli su t\u00fcketimi, gerekti\u011finde hormon ve kan tetkiklerinin yap\u0131lmas\u0131, ki\u015fiye \u00f6zel beslenme plan\u0131 olmazsa olmazd\u0131r&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Hormonlar\u0131n ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla kontrol edilir<br \/>\n<br \/>Metabolizman\u0131n \u00e7ok say\u0131da hormonun ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla kontrol edildi\u011fini belirten Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;Bunlardan en \u00f6nemlileri: \u0130ns\u00fclin, T3 ve T4 (tiroid hormonlar\u0131), leptin ve ghrelin, \u00f6strojen ve testosteron, kortizol. Dolay\u0131s\u0131yla bu hormonlar\u0131n herhangi birindeki de\u011fi\u015fim, metabolizma dengesini do\u011frudan etkileyebilir&#8221; diye konu\u015ftu. \u0130ns\u00fclin direncinin kilo vermeyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;\u0130ns\u00fclin, glikozu h\u00fccrelere ta\u015f\u0131yarak enerji \u00fcretimini sa\u011flar. Ancak uzun s\u00fcreli yanl\u0131\u015f beslenme, hareketsizlik veya obezite ins\u00fcline kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015fmesine yol a\u00e7abilir. Bu durumda; h\u00fccreler ins\u00fcline yan\u0131t veremez, glikoz kanda birikir, v\u00fccut daha fazla ins\u00fclin \u00fcretir, ins\u00fclinin ya\u011f depolay\u0131c\u0131 etkisi artar. Sonu\u00e7 olarak; kilo vermek zorla\u015f\u0131r, kar\u0131n b\u00f6lgesinde ya\u011flanma artar ve metabolik sendrom riskine zemin haz\u0131rlan\u0131r. Bu nedenle ins\u00fclin direnci sadece kan \u015fekeri y\u00fcksekli\u011fi de\u011fildir; t\u00fcm enerji dengesini bozan bir tablodur&#8221; s\u00f6zlerini kaydetti.<br \/>\n<br \/>\u00d6te yandan kad\u0131n ve erkek metabolizmas\u0131 aras\u0131nda fark oldu\u011funu da aktaran Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;Kad\u0131nlarda \u00f6strojen, erkeklerde testosteron metabolizma, ya\u011f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve kas k\u00fctlesi \u00fczerinde belirleyici etkiye sahiptir. Kad\u0131nlar ya\u011flar\u0131 daha \u00e7ok kal\u00e7a-uyluk b\u00f6lgesinde depolar. Erkeklerde ise ya\u011flanma genellikle kar\u0131n \u00e7evresindedir. Ya\u015fla birlikte hormon seviyeleri azal\u0131r. Menopoz ve andropoz d\u00f6nemlerinde metabolizma yava\u015flayabilir, \u00f6zellikle kar\u0131n b\u00f6lgesinde ya\u011flanma artabilir. \u00d6strojenin d\u00fc\u015fmesi ise kardiyovask\u00fcler riskleri art\u0131rabilir. Bu d\u00f6nemlerde d\u00fczenli beslenme ve fiziksel aktivite metabolizma sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Metabolizman\u0131z yava\u015flamad\u0131, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131z k\u00f6t\u00fcle\u015fti<br \/>\n<br \/>\u2018Metabolizma yava\u015flamas\u0131\u2019 \u015fikayetiyle klini\u011fe ba\u015fvuran hastalarda s\u0131kl\u0131kla hipotiroidi, ins\u00fclin direnci, demir eksikli\u011fi, D vitamini eksikli\u011fi ke\u015ffedildi\u011fini dile getiren Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: &#8220;Ancak metabolizma yaln\u0131zca hormonlara ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. A\u015fa\u011f\u0131daki fakt\u00f6rler de \u00f6nemli rol oynar: Genetik yap\u0131, uyku d\u00fczeni, stres ve psikolojik durum, s\u0131k yap\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fck kalorili diyetler, d\u00fczensiz beslenme, fiziksel aktivite yetersizli\u011fi, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fkanl\u0131klar Bu nedenle halsizlik, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi, cilt kurulu\u011fu, kab\u0131zl\u0131k gibi belirtiler titizlikle de\u011ferlendirilmelidir. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z besinler enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Ancak gere\u011finden fazla t\u00fcketildi\u011finde enerji depolar\u0131 dolarak ya\u011flanmaya yol a\u00e7ar. \u2018S\u0131k s\u0131k, az az yeme\u2019 y\u00f6ntemi baz\u0131 ki\u015filerde faydal\u0131 olabilir. Yine de \u00f6nemli olan ana \u00f6\u011f\u00fcn-ara \u00f6\u011f\u00fcn d\u00fczeni ve her \u00f6\u011f\u00fcnde karbonhidrat, protein ve ya\u011f dengesinin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131k, stres hormonlar\u0131n\u0131 art\u0131rarak kan \u015fekerini y\u00fckseltebilir ve ins\u00fclin dengesini bozabilir. Kafein, metabolizmay\u0131 ge\u00e7ici olarak h\u0131zland\u0131rabilir; ancak g\u00fcnl\u00fck 3-4 fincan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Besin takviyeleri yaln\u0131zca laboratuvar testlerinde eksiklik g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nerilir. Gereksiz takviyeler beklenen fayday\u0131 sa\u011flamaz.&#8221;<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zellikle kilo alma verme dengesiyle ili\u015fkilendirilen \u2018metabolizma\u2019 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n temel ta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Metabolizman\u0131n kamuoyunda bilinen alg\u0131s\u0131ndan daha fazlas\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Endokrinoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, &#8220;Metabolizma; v\u00fccudumuzun enerji \u00fcretimi, besinlerin i\u015flenmesi, h\u00fccre yenilenmesi ve ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcren t\u00fcm biyokimyasal s\u00fcre\u00e7lerin genel ad\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu ki\u015fi metabolizmay\u0131 sadece \u2019kilo al\u0131p verme h\u0131z\u0131\u2019 olarak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69522,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-69521","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69521"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69523,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69521\/revisions\/69523"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69522"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}