{"id":57821,"date":"2025-09-28T10:35:50","date_gmt":"2025-09-28T07:35:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=57821"},"modified":"2025-09-28T10:35:52","modified_gmt":"2025-09-28T07:35:52","slug":"kuduz-erken-mudahale-ile-yuzde-100-onlenebilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=57821","title":{"rendered":"Kuduz, erken m\u00fcdahale ile y\u00fczde 100 \u00f6nlenebilir"},"content":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Bilimleri \u00dcniversitesi (SB\u00dc) Tepecik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Hacer Ceylan \u00c7imenda\u011f, kuduzun erken m\u00fcdahale ile tamamen \u00f6nlenebilece\u011fini belirterek hayvan temas\u0131 sonras\u0131 ilk 15 dakikan\u0131n kritik oldu\u011funu vurgulad\u0131.<br \/>\n<br \/>SB\u00dc Tepecik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Hacer Ceylan \u00c7imenda\u011f, kuduz hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 toplumun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu. Kuduzun hem insanlar\u0131 hem de hayvanlar\u0131 etkileyen, merkezi sinir sistemini hedef alan ve tedavi edilmedi\u011finde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl seyreden viral bir hastal\u0131k oldu\u011funu vurgulayan Dr. \u00c7imenda\u011f, &#8220;Bu tehlikeli hastal\u0131k do\u011fru ve zaman\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerle tamamen engellenebilir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bula\u015fma yollar\u0131 ve sinsi belirtiler<br \/>\n<br \/>Kuduz vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn genellikle enfekte bir hayvan\u0131n t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. \u00c7imenda\u011f, en yayg\u0131n bula\u015fma yolunun \u0131s\u0131r\u0131lma oldu\u011funu ifade etti. T\u0131rmalama veya a\u00e7\u0131k yara, \u00e7izik, g\u00f6z, a\u011f\u0131z ya da burun gibi mukozalara t\u00fck\u00fcr\u00fck temas\u0131yla da hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fabilece\u011fini s\u00f6yledi. Belirtilerin genellikle vir\u00fcs v\u00fccuda girdikten 1 ila 3 ay sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu s\u00fcrenin birka\u00e7 g\u00fcn ile birka\u00e7 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015febilece\u011fini aktaran \u00c7imenda\u011f, &#8220;Erken d\u00f6nemde hastal\u0131k grip benzeri halsizlik, ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k gibi belirsiz belirtilerle kendini g\u00f6sterir. En dikkat \u00e7ekici ve erken uyar\u0131c\u0131 belirti ise \u0131s\u0131r\u0131lan b\u00f6lgede a\u011fr\u0131, ka\u015f\u0131nt\u0131, kar\u0131ncalanma veya uyu\u015fmad\u0131r&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>Hastal\u0131\u011f\u0131n ilerleyen evresinde sinir sisteminin etkilendi\u011fini, anksiyete, hal\u00fcsinasyon, ani \u00f6fke ve sald\u0131rganl\u0131k gibi n\u00f6rolojik belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. \u00c7imenda\u011f, &#8220;Yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, su korkusu (hidrofobi), \u0131\u015f\u0131k hassasiyeti (fotofobi) ve kas spazmlar\u0131 da g\u00f6r\u00fclen di\u011fer semptomlard\u0131r. Kuduz belirtileri ba\u015flad\u0131ktan sonra tedavisi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ve hastal\u0131k h\u0131zla ilerleyerek koma ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lan\u0131r&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk 15 dakika hayat kurtar\u0131r<br \/>\n<br \/>Kuduz \u015f\u00fcphesi olan hayvanla temas halinde at\u0131lmas\u0131 gereken ilk ad\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131klayan Dr. \u00c7imenda\u011f, \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<br \/>\n<br \/>&#8220;Yaray\u0131 en az 15 dakika boyunca bol su ve sabunla y\u0131kay\u0131n. M\u00fcmk\u00fcnse sabunlu suya ek olarak alkol veya povidon-iyot gibi bir antiseptik sol\u00fcsyon kullan\u0131n. Yaray\u0131 kapatmay\u0131n, hava ile temas etmesini sa\u011flay\u0131n ve en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa vakit kaybetmeden ba\u015fvurun. Bu basit ad\u0131mlar vir\u00fcs\u00fcn v\u00fccuda yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek veya geciktirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.&#8221;<br \/>\n<br \/>A\u015f\u0131 ve imm\u00fcnglobulin uygulamas\u0131n\u0131n belirtiler ba\u015flamadan yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan \u00c7imenda\u011f, &#8220;Bu uygulamalar do\u011fru zamanda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda y\u00fczde 100 koruyucudur ve tek etkili y\u00f6ntemdir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de kuduz vakalar\u0131<br \/>\n<br \/>T\u00fcrkiye\u2019de kuduz vakalar\u0131n\u0131n en \u00e7ok Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu illerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydeden \u00c7imenda\u011f, &#8220;Kuduz pozitif \u00f6rneklerin y\u00fczde 97,87\u2019si evcil hayvanlara ait. K\u00f6pekler y\u00fczde 35,3, s\u0131\u011f\u0131rlar y\u00fczde 52,6 ve kediler y\u00fczde 5,03 oran\u0131nda vakalara kaynakl\u0131k ediyor. Yabani hayvanlar ise sadece y\u00fczde 2,13\u2019l\u00fck bir paya sahip. Evcil hayvanlar\u0131n d\u00fczenli a\u015f\u0131lanmas\u0131, kuduzun insanlara bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemede en \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Halka \u00e7a\u011fr\u0131: \u00d6nlem al\u0131n<br \/>\n<br \/>Hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenebilir oldu\u011funu vurgulayan Dr. \u00c7imenda\u011f, &#8220;Evcil hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fczenli olarak a\u015f\u0131lat\u0131n, yabani hayvanlarla temastan ka\u00e7\u0131n\u0131n, kuduz \u015f\u00fcphesi olan hayvanlar\u0131 yetkililere bildirin. Kuduz hakk\u0131nda bilgi sahibi olun ve \u00e7evrenizi de bilin\u00e7lendirin. Unutmay\u0131n, kuduzdan korunmak tedaviden daha \u00f6nemlidir. Hayvan temas\u0131 sonras\u0131 h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru t\u0131bbi m\u00fcdahale hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r&#8221; diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Bilimleri \u00dcniversitesi (SB\u00dc) Tepecik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Hacer Ceylan \u00c7imenda\u011f, kuduzun erken m\u00fcdahale ile tamamen \u00f6nlenebilece\u011fini belirterek hayvan temas\u0131 sonras\u0131 ilk 15 dakikan\u0131n kritik oldu\u011funu vurgulad\u0131. SB\u00dc Tepecik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Hacer Ceylan \u00c7imenda\u011f, kuduz hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 toplumun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla \u00f6nemli uyar\u0131larda bulundu&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":57822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-57821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57823,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57821\/revisions\/57823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/57822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}