{"id":30801,"date":"2025-05-23T09:36:41","date_gmt":"2025-05-23T06:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=30801"},"modified":"2025-05-23T09:36:46","modified_gmt":"2025-05-23T06:36:46","slug":"beyin-sagligina-giden-yol-agizdan-geciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.egemtv.com\/?p=30801","title":{"rendered":"Beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na giden yol a\u011f\u0131zdan ge\u00e7iyor"},"content":{"rendered":"<p>A\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, lokal bir sorun olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. A\u011f\u0131zdaki baz\u0131 bakteriler \u00f6nlem al\u0131nmazsa beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tehdit edebiliyor. Medicana International \u0130zmir Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 bireylerde a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyin \u00fczerinde belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, &#8220;A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, beynin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili. Alzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klarla u\u011fra\u015fan bizler i\u00e7in, sistemik inflamasyonun beyne yans\u0131malar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli&#8221; dedi. Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, ileri di\u015f eti hastal\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanan periodontitisin, kronik inflamasyon olu\u015fturan bir tablo oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, &#8220;Bu durumda \u00f6zellikle \u2018Porphyromonas gingivalis\u2019 gibi bakteriler di\u015f eti dokusuna yerle\u015fir ve zamanla kan dola\u015f\u0131m\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r. Buradan da beyin bariyerini a\u015farak merkezi sinir sistemine ula\u015fabilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>\u2018A\u011f\u0131zdaki yang\u0131n\u0131n duman\u0131, beynimize gidiyor\u2019<br \/>\n<br \/>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bu bakterilerin DNA\u2019s\u0131n\u0131n Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n beyinlerinde tespit edildi\u011fini ortaya koydu\u011funu belirten Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, &#8220;Bu bakterinin salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 gingipain adl\u0131 enzim, beyin dokusunda n\u00f6rotoksik etkilere neden olabilmektedir. Ayn\u0131 zamanda bu t\u00fcr kronik enfeksiyonlar, mikroglial aktivasyonu tetikleyerek beyinde n\u00f6roinflamasyonu art\u0131rmaktad\u0131r&#8221; dedi.<br \/>\n<br \/>A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla beyin aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131ya da de\u011finen Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;Bu konuda en \u00e7ok \u00fczerinde durulan yol trigeminal sinir yoludur. Di\u015flerden ve di\u015f etinden \u00e7\u0131kan duyusal lifler trigeminal sinir arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ponsa, oradan da merkezi sinir sistemine ta\u015f\u0131n\u0131r. Bakteriyel enfeksiyonlar\u0131n sinir yolu \u00fczerinden beyne ta\u015f\u0131nmas\u0131 daha \u00e7ok olfakt\u00f6r sinir arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Koku alma siniri do\u011frudan beyinle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r ve olfakt\u00f6r epitelyum bariyer \u00f6zellik g\u00f6stermez. Bu nedenle, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar a\u011f\u0131z ve burun floras\u0131ndaki mikroorganizmalar\u0131n, \u00f6zellikle olfakt\u00f6r yol \u00fczerinden limbik sisteme ula\u015fabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Bu yollar, sadece duyuyu iletmekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda enfeksiyonlar\u0131n veya inflamasyonun da \u2018sessiz ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131\u2019 olabilir.&#8221;<\/p>\n<p>A\u011f\u0131z bakterileri Alzheimer\u2019\u0131 tetikleyebilir mi?<br \/>\n<br \/>Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131yla a\u011f\u0131z bakterileri aras\u0131nda kuvvetli ba\u011flar oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, &#8220;\u00c7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re Porphyromonas gingivalis, Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n beyninde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu bakteri, beta-amiloid \u00fcretimini art\u0131r\u0131c\u0131 y\u00f6nde etki g\u00f6steriyor. Yani a\u011f\u0131z bakterisi sadece enflamasyon olu\u015fturmakla kalm\u0131yor, Alzheimer\u2019\u0131n en temel patolojik s\u00fcrecini do\u011frudan etkileyebiliyor. Fare deneylerinde bu bakteriye maruz b\u0131rak\u0131lan hayvanlarda bellek bozukluklar\u0131 ve amiloid birikimi bulundu. A\u011fz\u0131m\u0131zdaki mikroorganizmalar\u0131n, sadece a\u011f\u0131zda de\u011fil, beynin h\u00fccresel d\u00fczeydeki yap\u0131s\u0131n\u0131 bile de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini g\u00f6steren \u00e7ok say\u0131da kan\u0131t vard\u0131r. Biz n\u00f6rologlar i\u00e7in bu \u00e7ok de\u011ferli bir bilgi \u00e7\u00fcnk\u00fc Alzheimer\u2019\u0131n \u00f6nlenebilir fakt\u00f6rleri aras\u0131nda art\u0131k a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 da yer al\u0131yor&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>A\u011f\u0131z-kalp-beyin \u00fc\u00e7genine dikkat!<br \/>\n<br \/>Bu \u00fc\u00e7 sistemin birbirine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ifade eden Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, \u015funlar\u0131 ekledi: &#8220;A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuldu\u011funda, bakteriler kana kar\u0131\u015f\u0131r ve sistemik inflamasyonu art\u0131r\u0131r. Bu inflamasyon, damar duvarlar\u0131n\u0131 etkileyerek ateroskleroz s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rabilir. Kalp-damar sistemi etkilendi\u011finde, beynin kanlanmas\u0131 bozulur, vask\u00fcler demans riski artar. Ayn\u0131 zamanda inflamasyon, Alzheimer s\u00fcrecine katk\u0131da bulunan sitokinleri de y\u00fckseltir. Yani bu bir domino ta\u015f\u0131 etkisi gibidir: A\u011f\u0131zda ba\u015flayan bir sorun, damar sistemine, oradan da beyne uzanan zincirleme bir bozulmaya neden olabilir.&#8221;<\/p>\n<p>Di\u015f f\u0131r\u00e7alamak beyni de koruyor<br \/>\n<br \/>A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n demansla m\u00fccadelede \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k h\u00e2line geldi\u011fini belirten Uzm. Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: &#8220;Di\u015f f\u0131r\u00e7alamak sadece a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de bir al\u0131\u015fkanl\u0131k. Bu nedenle \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 bireylerde, demans riski olan hastalarda a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na \u00f6zel \u00f6nem verilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Alzheimer\u2019dan korunma stratejilerinde art\u0131k di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 da rol oynuyor.&#8221;<br \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u011f\u0131z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, lokal bir sorun olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. A\u011f\u0131zdaki baz\u0131 bakteriler \u00f6nlem al\u0131nmazsa beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tehdit edebiliyor. Medicana International \u0130zmir Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Hasan Arma\u011fan Uysal, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 bireylerde a\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyin \u00fczerinde belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, &#8220;A\u011f\u0131z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, beynin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili. Alzheimer gibi n\u00f6rodejeneratif&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30802,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-30801","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30801"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30803,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30801\/revisions\/30803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}