Ge\u00e7mi\u015finde bir\u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapan Ayd\u0131n\u2019\u0131n tarihi, kent genelindeki eski yap\u0131lar\u0131n duvarlar\u0131nda saklan\u0131rken yap\u0131larda dev\u015firme ta\u015f kullanma k\u00fclt\u00fcr\u00fc de Ayd\u0131n\u2019da k\u00fclt\u00fcr rotas\u0131 olu\u015fturuyor.
\n
Do\u011fal g\u00fczellikleri ve \u00f6ren yerleri ile dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken Ayd\u0131n\u2019\u0131n sokaklar\u0131ndan da adeta tarih f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Merkez il\u00e7e Efeler ba\u015fta olmak \u00fczere Ayd\u0131n\u2019\u0131n bir\u00e7ok il\u00e7esi tarih ile i\u00e7 i\u00e7e ya\u015farken, bir\u00e7ok yap\u0131da kullan\u0131lan dev\u015firme ta\u015flar sokaklardaki eski yap\u0131larda g\u00f6renlere g\u00f6z k\u0131rp\u0131yor. Tralleis Antik Kenti\u2019ne s\u0131rt\u0131n\u0131 dayayan Efeler il\u00e7esindeki Kemer, Mesudiye ve K\u00f6pr\u00fcl\u00fc-Veysipa\u015fa mahallelerinde bulunan tarihi ev ve yap\u0131lar, Ayd\u0131n tarihinin s\u0131rlar\u0131n\u0131 da duvarlar\u0131nda sakl\u0131yor. Duvarlar\u0131n\u0131n yap\u0131m a\u015famas\u0131nda Tralleis\u2019ten getirilen tarihi eser niteli\u011findeki ta\u015f bloklar kullan\u0131l\u0131rken, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan evlerin duvarlar\u0131nda tarihi motifleri de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.
\n
Tralleis Antik Kenti ba\u015fta olmak \u00fczere il genelindeki bir \u00e7ok antik kent ve \u00f6ren yerinin Ayd\u0131n tarihinde iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Tarih\u00e7i Hilmi Ana\u00e7, halk aras\u0131nda Alihan Baba T\u00fcrbesi olarak bilinen Alihan O\u011flu \u0130smail T\u00fcrbesi\u2019nde de dev\u015firme ta\u015flar\u0131n \u00f6rneklerinin bulundu\u011funu belirtti. Dev\u015firme ta\u015f kullanma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, tarihi s\u00fctun ve bloklar\u0131n korunarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine ekleyen Ana\u00e7, “Buras\u0131 halk aras\u0131nda Alihan Baba olarak biliniyor. Evliya \u00c7elebi\u2019de de Alihan Baba olarak ge\u00e7er ama buras\u0131 o\u011flunun ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f. Fakat \u00e7ok ilgin\u00e7 bir \u015fey var bu manevi ortamda. Ayd\u0131n hem ge\u00e7mi\u015ften Greko-Romen bir k\u00fclt\u00fcrden geliyor, hem de Anadolu\u2019ya yap\u0131lan T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131ndan sonra T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc de geldi. Yani bu T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle buradaki k\u00fclt\u00fcrler harmanland\u0131. Bunun en g\u00fczel \u00f6rneklerinden biri de bu yap\u0131larda. Hem gayrim\u00fcslimler hem m\u00fcslimler antik kentlerdeki ta\u015flar\u0131 kullanm\u0131\u015flar. Ayn\u0131 buna benzer bir durum da Ayd\u0131no\u011flu d\u00f6neminde yap\u0131lan bu mimaride g\u00f6r\u00fcyoruz. Fakat bu b\u00f6lgede ki dev\u015firme ta\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7evredeki antik kentlerden al\u0131nm\u0131\u015f ve o sayede bu dev\u015firme ta\u015flar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ayn\u0131 zamanda dev\u015firme ta\u015flar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 da bize \u00f6rnek olarak g\u00f6steriyor. Bunlardan biri de bu yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde mevcut. Ayd\u0131n\u2019\u0131n her yerinde tarihin k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6nemlerinden izlerini i\u00e7 i\u00e7e bulmak m\u00fcmk\u00fcn ve burada halen bir Yunanca bir ta\u015f\u0131n, kitabenin \u015fehrin tam g\u00f6be\u011finde durmas\u0131 da \u015fehrimizin Ayd\u0131n ilinin bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi oldu\u011funu bize teyit edercesine kendini g\u00f6steriyor. Ayn\u0131 zamanda bu dev\u015firme ta\u015flar\u0131, Ayd\u0131n\u2019\u0131n bir\u00e7ok soka\u011f\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Mesela G\u00fcmr\u00fck\u00f6n\u00fc Han\u0131 ve hamam\u0131, Cemal Bey Hamam\u0131\u2019nda, Zincirli Han\u2019da ve ayn\u0131 zamanda Hasan \u00c7elebi Camii, Eski Yeni Camii\u2019nin oldu\u011fu yerin s\u00fctunlar\u0131nda Yunanca yaz\u0131lar mevcuttur. Asl\u0131nda bu Yunanca yaz\u0131lar\u0131n bulunmas\u0131 Ayd\u0131n \u015fehrine bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck, bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bir k\u00fclt\u00fcrel rota seyri katmaktad\u0131r” dedi.<\/p>\n
“Ayd\u0131n\u2019\u0131n tarihi kendi duvarlar\u0131nda sakl\u0131”
\n
Tarihi materyallerin ve objelerin kente de\u011fer katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Ana\u00e7, “Dev\u015firme ta\u015f kullan\u0131m\u0131 bizde hep yanl\u0131\u015f olarak anlat\u0131l\u0131yordu. Dev\u015firme ta\u015f kullan\u0131m\u0131n\u0131, arkeoloji ve sanat tarihinin olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde asl\u0131nda ilk defa H\u0131ristiyan mimarisinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Dev\u015firme ta\u015f\u0131n kullan\u0131lma mant\u0131\u011f\u0131, arkeolojik alanlara tahrip verelim mant\u0131\u011f\u0131ndan ziyade, arkeoloji ve sanat tarihi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmak istenilen ihtiya\u00e7 olan ta\u015f\u0131n haz\u0131r bir \u015fekilde temin edilmesinden kaynaklan\u0131yor. Bunu bir\u00e7ok gayrim\u00fcslim yap\u0131lar\u0131nda da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yap\u0131larda da Ayasofya\u2019dan tutun camilere kadar g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Antik kentlerde bu ta\u015flar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 istem olarak bir ihtiya\u00e7tan dolay\u0131 olsa da zaman i\u00e7inde asl\u0131nda bu \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi ta\u015f\u0131n korunmas\u0131na da vesile oluyor. Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u00f6zel m\u00fclkler dahil olmak \u00fczere, kamu binalar\u0131 dahil olmak \u00fczere ve tarihi alanlar zaten ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde olmak \u00fczere Ayd\u0131n\u2019\u0131n tarihi kendi duvarlar\u0131nda, kendi sokaklar\u0131nda, kendi caddelerinde sakl\u0131. O y\u00fczden de bu yap\u0131lar\u0131n, bu dev\u015firme ta\u015flar\u0131n veya buna benzer tarihi materyallerin ve objelerin bu kente bir de\u011fer katt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi gerekmektedir” \u015feklinde konu\u015ftu.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7mi\u015finde bir\u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapan Ayd\u0131n\u2019\u0131n tarihi, kent genelindeki eski yap\u0131lar\u0131n duvarlar\u0131nda saklan\u0131rken yap\u0131larda dev\u015firme ta\u015f kullanma k\u00fclt\u00fcr\u00fc de Ayd\u0131n\u2019da k\u00fclt\u00fcr rotas\u0131 olu\u015fturuyor. Do\u011fal g\u00fczellikleri ve \u00f6ren yerleri ile dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken Ayd\u0131n\u2019\u0131n sokaklar\u0131ndan da adeta tarih f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Merkez il\u00e7e Efeler ba\u015fta olmak \u00fczere Ayd\u0131n\u2019\u0131n bir\u00e7ok il\u00e7esi tarih ile i\u00e7 i\u00e7e ya\u015farken, bir\u00e7ok yap\u0131da…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15276,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15277,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15275\/revisions\/15277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}