Sanat\u0131n toplum ve birey \u00fczerindeki iyile\u015ftirici g\u00fcc\u00fcne dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Psikiyatri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, toplumun iyi hali i\u00e7in re\u00e7etenin sa\u011fl\u0131k oldu\u011funu vurgulad\u0131. \u00d6zellikle \u015fehirde ya\u015fayanlar aras\u0131nda yo\u011fun olarak g\u00f6r\u00fclen depresyon, kayg\u0131, stres gibi hastal\u0131klar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve ruhsal a\u00e7\u0131dan daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 toplumlar olu\u015fturmak i\u00e7in sanat\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi oldu\u011funu aktaran Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, ailelerin ve okullar\u0131n sanatsal aktiviteleri programlar\u0131na almas\u0131 gerekti\u011fini dile getirdi.
\n
Sanat; insan ruhunun do\u011fayla, toplumla ve kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131yla girdi\u011fi en derin diyalog… Kimine g\u00f6re bir ka\u00e7\u0131\u015f, kimine g\u00f6re ise hayat\u0131n ta kendisiyle y\u00fczle\u015fme bi\u00e7imi… Bu noktada sanat\u0131n insan\u0131n kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda bir iyile\u015ftirici g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu da garipsenemez. Medicana International \u0130zmir Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, sanat\u0131n insan psikolojisi \u00fczerindeki olumlu etkilerine dikkat \u00e7ekerek, “E\u011fitim sistemimiz genellikle analitik d\u00fc\u015f\u00fcnen sol beyni odaklar; ancak sa\u011f beyin duygusal zekay\u0131 ve esteti\u011fi temsil eder. Okullar\u0131n ve ebeveynlerin rutinlerine m\u00fcze gezilerini ve sanatsal aktiviteleri dahil etmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r” mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Sanat, dopamini y\u00fczde 15 art\u0131r\u0131yor
\n
Sanat\u0131n n\u00f6robiyolojik etkileri hakk\u0131nda bilgi veren Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Sanatla u\u011fra\u015fmak, beyindeki dopamin oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 15 oran\u0131nda art\u0131r\u0131r. Bu art\u0131\u015f, sevdi\u011finiz bir yeme\u011fi yedi\u011finizde hissetti\u011finiz hazla e\u015f de\u011ferdir. Dopamin beynin \u00f6d\u00fcl yola\u011f\u0131 ve haz merkezidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra sanat, temel stres hormonu olan kortizonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Normal \u015fartlarda dinlenirken v\u00fccudun gev\u015feme sistemlerinin aktif olmas\u0131 gerekir; ancak zihniniz kayg\u0131 doluysa fark\u0131nda olmadan adrenalin sistemi tetiklenir. Bu durum kortizol\u00fc art\u0131rarak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini bask\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmalar, sanat\u0131n herhangi bir dal\u0131yla ilgilenmenin kortizol seviyelerini net bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlamaktad\u0131r” diye konu\u015ftu. \u00d6te yandan \u015fehir esteti\u011finin de sanatsal bir etki olu\u015fturdu\u011funu dile getiren Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: “Toplumda artan \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n temelinde, bireylerin hayata dair anlam aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kaybetmeleri yatar. Sokaklarda g\u00fczel eserlerin, estetik binalar\u0131n ve sokak sanat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, ki\u015fideki \u2018g\u00fczele dahil olma\u2019 iste\u011fini uyand\u0131r\u0131r. Su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu b\u00f6lgelerde toplumsal aidiyet duygusunun azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sanat ise insanlar\u0131 ortak bir paydada toplayarak aidiyet hissi olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin \u0130spanyol mimar Gaudi\u2019nin eserleri, do\u011faya yak\u0131n ve yuvarlak hatl\u0131 formlar\u0131yla insan do\u011fas\u0131na \u00e7ok uygundur. Estetikten yoksun, k\u00f6\u015feli binalar ruhumuzda mikro travmalar olu\u015ftururken; Barselona gibi \u015fehirlerde sosyo-ekonomik d\u00fczey \u00e7ok y\u00fcksek olmasa bile insanlar \u00e7evrelerindeki estetik doku sayesinde daha mutlu ya\u015farlar.”<\/p>\n
Depresyon ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor
\n
Sanatla iyile\u015ftirme y\u00f6nteminin \u00f6zellikle post-travmatik stres bozuklu\u011fu (PTSB) tedavilerinde s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Travma ve yo\u011fun kayg\u0131 ya\u015fayan ki\u015filer genellikle i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131na kapan\u0131r ve kendilerini ifade etmekte zorlan\u0131rlar. Sanat, bu d\u0131\u015favurumu sa\u011flayan g\u00fcvenli bir yoldur. Ki\u015fi, zihni bir \u015feyle me\u015fgul olmad\u0131\u011f\u0131nda negatif d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u2018gevi\u015f getirir gibi\u2019 tekrarlamaya meyilli olabilir. Sanat, ki\u015fiyi bu sarmaldan \u00e7\u0131kararak anda kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar” dedi. \u00d6zellikle 13-14 ya\u015f grubunun kimlik bulma s\u00fcrecinde sanat\u0131n\u0131n kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, “Beyinde sinaptik ba\u011flant\u0131lar\u0131 h\u0131zland\u0131ran BDNF adl\u0131 bir protein vard\u0131r. Depresyonda bu proteinin seviyesi d\u00fc\u015ferken, sanatla ilgilenen gen\u00e7lerde artt\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocukluk ve gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda sanatla ilgilenen bireylerin, 30\u2019lu ya\u015flara geldiklerinde depresyona girme riskinin y\u00fczde 45 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Bu nedenle baz\u0131 \u00fclkelerde art\u0131k \u2018m\u00fcze re\u00e7eteleri\u2019 yaz\u0131lmaktad\u0131r” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Sokak sanat\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var
\n
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (DS\u00d6) 2019 verilerine g\u00f6re, \u015fehirde ya\u015fayanlarda anksiyete bozuklu\u011funun y\u00fczde 39, duygu durum bozuklu\u011funun ise y\u00fczde 40 daha fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: “Sanat\u0131n tedaviye dahil edildi\u011fi durumlarda ruhsal \u015fikayetlerin y\u00fczde 32 oran\u0131nda geriledi\u011fi ispatlanm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fitim sistemimiz genellikle analitik d\u00fc\u015f\u00fcnen sol beyni odaklar; ancak sa\u011f beyin duygusal zekay\u0131 ve esteti\u011fi temsil eder. Okullar\u0131n ve ebeveynlerin rutinlerine m\u00fcze gezilerini ve sanatsal aktiviteleri dahil etmesi bu noktada hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Daha \u00e7ok parka, daha fazla sokak sanat\u0131na ve do\u011fayla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir esteti\u011fe ihtiyac\u0131m\u0131z var. Hepimiz bu konuda daha talepkar olmal\u0131y\u0131z.”
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sanat\u0131n toplum ve birey \u00fczerindeki iyile\u015ftirici g\u00fcc\u00fcne dikkat \u00e7eken Medicana Sa\u011fl\u0131k Grubu Psikiyatri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi M\u00fcge Ya\u015far, toplumun iyi hali i\u00e7in re\u00e7etenin sa\u011fl\u0131k oldu\u011funu vurgulad\u0131. \u00d6zellikle \u015fehirde ya\u015fayanlar aras\u0131nda yo\u011fun olarak g\u00f6r\u00fclen depresyon, kayg\u0131, stres gibi hastal\u0131klar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve ruhsal a\u00e7\u0131dan daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 toplumlar olu\u015fturmak i\u00e7in sanat\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi oldu\u011funu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101925,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-101924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101926,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101924\/revisions\/101926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/101925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.egemtv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}